तीर्थाची पहिली मोठी झेप: पोगोडा ट्रिप!

 तीर्थाची पहिली मोठी झेप: पोगोडा ट्रिप! 

​"मम्मा-डॅडी, आज मी १० महिन्यांची झाले! आणि माहितीये का? आजची आपली पॅगोडा ट्रिप ही फक्त एक सहल नव्हती, तर मी तुम्हाला दिलेली एक छोटीशी 'टेस्ट' होती... ज्यात आपण सगळेच Pass झालो आहोत!

​मला माहितीये, तुम्ही दोघं मनात कुठेतरी थोडे घाबरलेले होतात. 'तीर्थाला जमेल का?', 'ती रडेल का?', 'ती तिथे नीट राहील का?' असे कितीतरी प्रश्न तुमच्या मनात होते. पण आज मी ठरवलं होतं की, माझ्यामुळे तुम्हाला अजिबात त्रास होऊ द्यायचा नाही. कारण तुम्ही आनंदी असाल, तरच मी सुद्धा खऱ्या अर्थाने खुश राहू शकते!

​ विपश्यना पॅगोडाच्या त्या शांत वातावरणात जेव्हा मी तुमच्या सोबत हसत-खेळत होते, तेव्हा तुमच्या चेहऱ्यावरचा तो आनंद पाहून मला खूप भारी वाटलं. मम्मा, तू तुझ्या आई-बाबांकडे मी झाल्यापासून राहू शकली नाहीस याचं मला थोडं वाईट वाटतंय, पण लवकरच मी तुला तुझ्या माहेरी आणि माझ्या आजोळी घेऊन जाईन! मग तिथे आपण दोघी मिळून खूप धमाल करू.

​आता तुमची भीती सोडा आणि पुढच्या ट्रिपचं प्लॅनिंग करा, कारण तुमची 'टीटु'आता मोठी झालीय आणि ती फिरण्यासाठी एकदम रेडी आहे!"

"नव्या वाटा, नवी स्वप्नं, तीर्थाची पॅगोडा ला भेट,

मम्मा-डॅडी  च्या काळजाला, भिडली तिची माया थेट.

पॅगोडाचा तो शांत परिसर, अन तीर्थाचे ते हासू,

सुखाचे हे क्षण जपताना, डोळ्यात दाटले हर्षाश्रू!"

✍🏻 – Vasudha’s World

Teertha’s First Big Leap: Our Pagoda Trip!

​"Mamma-Daddy, today I am 10 months old! And guess what? Our trip to the Pagoda today wasn't just an outing; it was a little 'test' I gave you... and we all passed with flying colors!

​I know, deep down, you both were a bit nervous. Questions like 'Will Teertha manage?', 'Will she cry?', or 'Will she be comfortable there?' were swirling in your minds. But today, I had decided that I wouldn't let you worry even for a moment. Because I can only be truly happy when I see both of you smiling!

​In the serene atmosphere of the Global Vipassana Pagoda, as I played and laughed with you, seeing the joy on your faces made me feel so wonderful. Mamma, I feel a little sad that you haven’t been able to stay at your parents' place since I was born, but don’t worry! Soon, I will take you to your 'Maher' (childhood home) and my 'Aajol' (grandparents' home). We will have so much fun together there!

​So, let go of your fears now and start planning our next trip, because your 'Titu' is growing up and she is absolutely ready to explore the world!"

​A Special Poem for the Memory:

​"New paths, new dreams, Teertha’s visit to the Pagoda so bright,

Her love touched Mamma-Daddy’s heart with pure delight.

The peaceful Pagoda air and Teertha’s laughter so sweet,

Happy tears filled our eyes as our joy became complete!"

​✍🏻 – Vasudha’s World

वर्षावासाचा अनुभव

 **वर्षावासाचा अनुभव**

वर्षावास महिना सुरू झाला होता. मनात खूप दिवसांपासून इच्छा होती की, या वेळी एखाद्या विहारात जाऊन कार्यक्रमात सहभागी व्हावं. माहेरी मोठा विहार आहे, तिथे वर्षावासाचे सण, प्रवचनं, कार्यक्रम उपासक-उपासिका एकत्र येऊन साजरे करतात.

लग्नानंतर पहिल्यांदाच मी माझ्या लेकीला—तीर्थाला—विहारात घेऊन जाण्याचा योग आला. प्रवास छान झाला; गाडीत तीर्था गोड झोपली सुद्धा. घरी पोहोचलो तेव्हा मस्त खेळली. शेजारी राहणाऱ्या माझ्या मैत्रिणीला ही नुकतंच बाळ झालं होतं, तिला भेटून गप्पा मारल्या. तीर्था तिथेही खेळली आणि सगळ्यांना खुश केल.

थोड्या वेळाने आम्ही—मी, तीर्था आणि वाहिनी—सगळे विहारात गेलो. तिथे पोहोचल्यावर लोकांची गर्दी पाहून तीर्था थोडी कुरकुर करू लागली. खूप लोकांमध्ये जाण्याची तिला अजून सवय नव्हती. तरीसुद्धा तिच्या हातून विहाराला "धम्मदान" दिलं, आणि सगळ्यांनी तिला गोड गोड आशीर्वाद दिले. तो क्षण मनाला अगदी भारावून टाकणारा होता.

कार्यक्रमानंतर आम्ही घरी यायला ऑनलाइन गाडी बुक केली. ड्रायव्हरला आधीच सांगितलं होतं—

*"भैया, छोटा बेबी है मेरे पास, जरा आराम से चलाना…"*

पण त्याने ऐकलं कुठं! पहिल्याच वळणावर जोरात ब्रेक मारला. मी घाबरून पुन्हा सांगितलं—

*"भैया, थोड़ा ध्यान से, बच्चा है…"*

पुढच्या काही मिनिटांत तर तो नुसता फोनवर आपल्या बायकोशी की प्रेयसीशी, देव जाणे, कुणाशी तरी सौम्य आवाजात भांडू लागला. आणि म्हणे,

*"ई तोहार टेन्शन में हम इक दिन गाड़ी ठोक देंगे!"*

हे ऐकून अंगावर सर्रकन काटा आला. मनात आलं—आता काय करू? उतरून दुसरी गाडी घ्यावी का? हा तर आपल्याला विनातिकीट विमानाशिवाय आकाशात पाठवेल ? अगदी वाटलं, की मीच गाडी चालवावी; पण सोबत तीर्था होती आणि शिवाय मला गाडी चालवता येत नाही. 

असा झाला आमचा हा गोड आणि थोडा काळजीत टाकणारा प्रवास😰

✍️ *वसुधा इंगळे*

माझा नटखट टीटू

 माझा नटखट टीटू 

आता आपली गाडी स्टेशन नंबर 5 वर आली आहे. म्हणजे आपल्या गर्भयात्रेचा पाचवा महिना सुरु झाला आहे. वेळ पुढे जात आहे तशी तुझी समजण्याची शक्ती, चतुराई आणि नविन नविन शिकायच्या - गोष्टी यांची क्षमता सुध्दा वाढत जात आहे. आता तुझे डॅडी माझ्या पोटावर कान ठेवुन तुझ्या हृदयाचे ठोके सुध्दा ऐकतात. बर का! 

आता तुझा चांगला विकास ही झाला आहे. तुझ्या हृदयाचे ठोके माझ्या आत मला जाणवतात. आणि हाच विचार मला खूप आनंद देतो.

तुझे छोटे छोटे प्रेमळ डोळे आता पूर्णपणे विकसित झालेले आहेत. तुझे डोळे खूप सुंदर ताऱ्यांप्रमाने चमकत आहेत. लहान-लहान बोटे, लाल-लाल ओठ छोटेस नाजूक नाक! जणू काही सपूर्ण विश्वाच सौंदर्य माझ्या गर्भात उमलत आहे अस वाटत.

या महिन्यात तुझं वजन खूप चांगल्या पध्दतीनं वाढलं आहे. बघ ना ! माझा बेबीबंम दिसायला लाग‌ला आहे. ज्यामुळे सगळ्यांना कळले आहे की, मी गर्भवती आहे. लोंकाकडून मिळालेल्या शुभेच्छा तुला ऐकू येत आहेत ना? 

मला माहित आहे माझा स्पर्श आणि गोड गोड गोष्टी तुला खूप खूप आवडतात. माझ्या पोटावर हात ठेवुन मी आणि डॅडी तुला अंगाई गातो. तू पण लक्ष देऊन ऐकतो !

रोज तुझ्यासाठी नवीन काही तरी करायचं, किंवा तुला नवीन कोणत्या तरी गोष्टी ची ओळख करून द्यायची अस ठरवलं होत. जस की आज "टीटू" ही भाजी बनवली आहे. भाजी कोणत्या रंगाची आहे माहित आहे का तुला?

किंवा आज भगवंताची पूजा करताना कोणत्या कोणत्या रंगाची फुल घेतली त्या रंगाची तुला नाव सांगू का? आणि फुलांची नाव पण सांगते!!

असा रोजचा दिनक्रम होता. प्रत्येक गोष्ट तुला सांगायची. कारण तू आता मला प्रतिसाद देत होतास हलकेच पोटात हालचाल करून.

डॉक्टर ने सांगितलं होत तुम्ही थोड फार - पण जास्त लांब नाही, अस फिरायला जाऊ शकतात. 

मग आम्ही त्या संधी का सोडायचा! मग पुण्यामध्ये असल्यामुळे पुन्हा कधी संधी मिळेल "आर्मी दिवसाचे प्रदर्शन" बघण्याची, किंवा खास तेच बघण्यासाठी पुण्याला जाण्याची, मग संधी च सोन करूया या विचारणे आम्ही "आर्मी दिवसाचे प्रदर्शन" बघायला गेलो. आणि तुझ्या सोबत एक नवीन आठवण तयार केली. तू खूप सुंदर प्रतिसाद देतोस मला म्हणून हे सगळ शक्य होत. नाही तर मला पण तुला घेऊन घरीच रहाव लागलं असत. तुला फिरायला आवडल आणि तू मला तुला आवडलेल्या गोष्टी आहेत याचा वेळोवेळी संकेत देत आहेस. म्हणून मी तुझ्या सोबत माझ्या गरोदर पानाचा प्रवास अजून मजेशीर करायचा अस ठरवलं आहे.

माझी सात वर्षा पासून सगळ्यात आवडती मालिका म्हणजे "स्वराज्य रक्षक संभाजी"  मालिका जवळ जवळ मी १०ते १२ वेळा पाहिली आहे, आणि आता तू पोटात असताना देखील "सावित्री ज्योती",  "डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर", अशा वेगवेगळ्या मालिका बघते. पण स्वराज्य रक्षक संभाजी मालिका बघताना देखील तू मला काही भावनिक प्रसंग असतील तर वेगळी हालचाल किंवा महाराजाचे काही गनिमी कावे असतील तर वेगळी हालचाल करतोस.  नेमक त्या वेळी एक चित्रपट आला, "धर्मवीर संभाजी महाराज", मग हा चित्रपट न बघून कस चालेल, मग तुझे डॅडी सहज रात्री शतपावली करताना म्हणाले "टीटूराव" जायचं का महाराजांचा चित्रपट बघायला, आणि त्या क्षणापासून रात्री दोन वाजे पर्यंत तुझी पोटामध्ये "अफजलखान, शाहिस्तेखान, औरंगजेब," अजून काय माहित कोणा सोबत "लढाई" चालू झाली, ती संपता संपत नव्हती. शेवटी तुझे डॅडी आणि मी तुझ्या साठी अंगाई गीत गाऊ लागलो, " गाई गाई बाळा झोपी जाई" .

सकाळी उठून म्हटलं बाळा ला नेल पाहिजे चित्रपट बघायला, त्याला आवडेल आणि महाराजांचा इतिहास ही कळेल. मग एक दिवस आम्ही गेलो चित्रपट गृहात, चित्रपट बघायला बाळ माझं १५ मिनिट पण शांत राहील नाही, पोटात त्याची पुन्हा कोणासोबत लढाई चालू झाली हे त्यालाच माहित. शेवटी काही वेळ बाहेर आले जेणे करून बाळ शांत होईल, पण कसलं काय टीटू कदाचित "स्वराज्याचे गुप्तहेर", "बहिर्जी नाईक" यांच्यासोबत मसलती आणि खलबत करत असेल आतमध्ये. जेणे करून मी आताच कोणता तरी गनिमी कावा वापरून मम्मा च्या पोटातून बाहेर येतो.

 चित्रपट बघायला आलेल्या एक काकू पण म्हणाल्या संभाजी महाराज येतील तुमच्या घरी, आम्ही आनंदाने म्हटलं हो हो...येऊ देत. आणि त्या क्षणी माझ्या मनात आलं – हो खरंच, माझ्या गर्भात वाढतंय ते माझं छोटं शूरवीर बाळ – माझा नटखट टीटू.

✍🏻वसुधा इंगळे.

आई-बाळाचं जग पाहण्याचं प्रवासवर्णन

 आई-बाळाचं जग पाहण्याचं प्रवासवर्णन

**बघता बघता…**

चौथ्या महिन्यातली सकाळ. तीन महिने डॉक्टरांनी सांगितलेलं बंधन (जास्त प्रवास नाही, आणि खूप आरामही नाही) पाळून झाली होती. घरातल्या खिडकीतून येणाऱ्या ऊन-वाऱ्याच्या साथीने पुस्तकं वाचणं, योगा करणं, डायरी लिहिणं, गर्भसंस्काराचा ऑनलाइन वर्ग, आणि रोजच्या स्वयंपाकात नवनवीन पदार्थ… सगळं चालू होतं. तरीही मनात एक गोड हुरहूर होती — *माझ्या बाळाला बाहेरचं जग दाखवायचं आहे.*

डॉक्टरांना विचारलं, “थोडं बाहेर फिरायला जाऊ का?”

ते हसले — “कंटाळा आला तर टीव्ही बघा.”

मी खट्याळ हसून उत्तर दिलं, “टीव्ही बघायला नाही आवडत.”

“मग पुस्तक वाचा,” ते म्हणाले.

“पुस्तकं तर भरपूर वाचते… पण आता मन मोकळ्या आकाशात फिरायला हवं आहे,” मी स्पष्ट सांगितलं.

डॉक्टरांनी अखेर मान डोलावली — “७-८ किलोमीटरच्या आत कुठेही जा, पण बस-रिक्षा टाळा.”

बस्स! मग पहिली सफर ठरली — **वाघेश्वर मंदिराला**.

त्या दिवशी सकाळच्या मंद उन्हात आणि वाऱ्यात मी पोटावर हात ठेवून बाळाला म्हटलं — *“आज तुला पुण्यातील एका मंदिराच पहिलं दर्शन घडवते.”* मंदिरात पोहोचल्यावर ती शांतता, घंटांचा नाद, आणि मनभरून येणारी श्रद्धा… तिथेच पिलाजीराव जाधवरावांची समाधी होती. इतिहासाचा तो ठसा पाहताना वाटलं, माझ्या बाळाच्या मनातही ही ताकद, ही निष्ठा रुजावी.

काही दिवसांनी, जवळच्या मॉलमध्ये **सर्कस** लागली होती. दोघांनाही लहानपणीच्या आठवणी उजळल्या —

“मी लहान होते तेव्हा आई आणि सगळ्या मैत्रिणींसोबत सर्कस बघायला गेले होते,” अस मी यांना सांगितलं.

तेही हसले — “मी पण मामासोबत गेलो होतो.”

सहजच मी पोटावर हात ठेवून बाळाला विचारलं — *“जायचं का सर्कस बघायला?”*

काही क्षणांनी हलकीशी हालचाल — जणू होकारार्थी उत्तर मिळालं.

सर्कसच्या रंगीबेरंगी दिव्याखाली, वेगवेगळ्या कसरती,  जोकरची गंमत बघून बाळाच्या हालचाली वाढत होत्या. जणू आतमध्येच लहानसं टाळ्यांचं कारंजं उडत होतं. मी हळूच म्हणाले, “अहो, फोटो नका काढू, इकडे पोटावर हात ठेवा… जाणवतंय ना? हा जोकर बाळाला खूप आवडला आहे बहुतेक.”

त्या रात्रीनंतर मात्र माझी झोप उडाली. कारण असं वाटत होतं — बाळ अजूनही आतल्या आत सर्कशीतल्या खेळांत रमलंय… कधी झुलतंय, कधी उड्या मारतंय, कधी टाळ्या वाजवतंय. आणि मी, आई म्हणून, त्या छोट्या खेळाडूच्या प्रत्येक हालचालीचा आनंद घेत होते.

✍🏻 वसुधा इंगळे.

टीटूचं आगमन

 **टीटूचं आगमन**

संध्याकाळचा गारवा अंगावर घेत मी बाल्कनीत बसली होती. हात नकळत पोटावर गेला आणि चेहऱ्यावर गोड हसू उमटलं. अजून तिसराच महिना सुरू झाला होता, पण मनातल्या आईच्या भावना मात्र ओसंडून वाहत होत्या.

प्रत्येक सकाळ माझी एक खास सवय झाली होती – नाश्त्यानंतर मी आणि अहो पोटावर हात ठेवून बाळाशी बोलायचो.

"डियर बेबी," "आपली गाडी आता तीन नंबर प्लॅटफॉर्मवर पोहोचली आहे! तिसरा महिना सुरू आहे. आता तू हळूहळू माणसाच्या रूपात घडतो आहेस."

यांनी बाळाचं नाव ठेवलं होतं – **टीटू**.

"तू मुलगा असशील की मुलगी, हे माहिती नाही, पण तुझं नाव मात्र आता टीटूच!" तुला आता हेच म्हणायचं.

गरोदरपणाच्या त्या काळात प्रत्येक दिवस आम्ही सणासारखा साजरा केला. कधी फुलांची सजावट, कधी शांत सुरांमध्ये गायलेली गाणी, कधी डान्स, तर कधी छान तयारी करून काढले फोटोस – सगळं काही त्या बाळासाठी होतं.

मी म्हणायची, "ही वाटचाल खास असावी म्हणून आपण प्रत्येक दिवशी एक नवीन आठवण तयार करूया"

आणि एक दिवस दिवाळी आली – दिव्याचा, रंगांचा आणि आनंदाचा सण.

मी दरवाजात सुंदर रांगोळी काढली, स्वादिष्ट जेवण केलं, आणि यांनी मिठाई आणि फाटके आणले...

मला म्हणतात कसे, "बाळासाठी खास फटाके घेऊन आलो आहे".

"टीटूला दाखवायचेत फुलबाजे!" अस हसून म्हणाले.

मी लगेच म्हटल बाळाला अजून काय समजत, आणि त्याच क्षणी जणू काही बाळ आत मधून मला सांगत आहे, मम्मा मला पाहिजे फटाके.

रात्री गच्चीवर फटाके फोडायला गेलो, आणि तितक्यात बाळाची एक गोड हालचाल जाणवली –

बाळ पोटात कुशीतून जणू म्हणत होतं, *"मम्मा, मलाही मजा करायचीय!"*

मी आनंदाने ओरडली, "अहो, बाळ हलतंय!"

आणि त्यानी लगेच मोबाईल काढला, "व्हिडिओ काढूया, मोठं झाल्यावर दाखवूया!" ह्या क्षणाला तू किती मस्ती करत होता.

रोज रात्री दोघं शतपावली करत गच्चीवर जायचो. आकाशाकडे पाहत.

"हे बघ टीटू, विमान! टाटा कर," मी म्हणायची.

आणि बाळ उत्तर द्यायचं – हलकीशी हालचाल करून.

त्या क्षणांना ना शब्दांची गरज होती, ना आवाजांची. बाळाचं अस्तित्व आत जिवंत झालं होतं.

मी मनात म्हणाली –

*"टीटू, तू येशील तेव्हा आमच्या आयुष्यात चैतन्य घेऊन येशील. तू अथांग समुद्रासारखा निखळ आणि स्वच्छ असशील."*

बाहेर आकाशात एक तारा चमकला –

आणि माझ्या पोटात पुन्हा एक सौम्य हालचाल झाली. 

✍🏻वसुधा इंगळे.

पहिली हालचाल...पहिली भेट

"पहिली हालचाल... पहिली भेट"

गरोदरपणाचे दिवस हे प्रत्येक स्त्रीसाठी एक वेगळंच जग असतं. प्रत्येक क्षणात नवीन काहीतरी घडत असतं, आणि त्या सगळ्या अनुभवांचा एक सुंदर गोफ तयार होत जातो.

ही गोष्ट आहे अशाच एका क्षणाची — जेव्हा बाळाने पहिल्यांदा हलवून मम्मा- डॅडी ना सांगितलं, "मी इथे आहे!"

त्या दिवशी माझी पहिली सोनोग्राफी होती. मनात प्रचंड उत्सुकता होती —

माझं बाळ मला पहिल्यांदा दिसणार होतं.

त्याच्या दोन दिवस आधीच, मी काहीतरी वेगळं जाणवलं होतं...

पोटात एक नाजूकशी, लाजरीशी हालचाल झाली होती.

जणू एखाद्या फुलपाखराने अलगद स्पर्श करून पळून जावं…

ते क्षणभरच होतं, पण त्यात आयुष्याचं संपूर्ण संगीत भरलेलं होतं.

माझी एक रोजची सवय होती — एक विशिष्ट गाणं ऐकायची:

"हीच आमुची प्रार्थना अन् हेच आमुचे मागणे..."

हे गाणं ऐकलं की मन प्रसन्न व्हायचं, घरभर आनंद भरून यायचा.

त्या दिवशी मी नेहमीसारखी माझ्या गर्भसंस्कार अ‍ॅपवरच्या ॲक्टिव्हिटीसाठी बसले.

तेव्हा काय आश्चर्य! आजच्या प्रार्थनेत तेच गाणं होतं!

मी आनंदाने लगेच माझ्या नवऱ्याला हाक मारली,

"अहो, बघा ना, आपण रोज ऐकतो तेच गाणं आज इथे प्रार्थना म्हणून आहे!"

आम्ही दोघं गाणं गुणगुणायला लागलो. आणि तेवढ्यात...

बाळाने पुन्हा हालचाल केली!

गर्भावस्थेच्या फक्त आठव्या आठवड्यात.

मी चमकून बोलले,

"अहो, पुन्हा म्हणू या गाणं… बाळ हालचाल करतंय!"

आम्ही पुन्हा गायलो… आणि पुन्हा तशीच हालचाल झाली.

हे नुसतं गाणं नव्हतं... ते बाळाशी असलेला एक अदृश्य संवाद होता.

त्या क्षणी आमच्या आनंदाला काहीच सीमा उरली नाही.

लगेच आम्ही घरच्यांना फोन करून सांगितलं —

"आज बाळाने पहिल्यांदा हालचाल केली!"

दोन दिवसांनी आम्ही हॉस्पिटलमध्ये गेलो. सोनोग्राफीसाठी.

मी डॉक्टर ईशा यांना विचारलं,

"माझं बाळ दिसणार ना?"

त्या हसून म्हणाल्या,

"हो, नक्कीच."

आणि मग सोनोग्राफी स्क्रीनवर अचानक बघायला मिळालं —

छोटसं बाळ, हात हलवत होतं, जणू ‘हाय’ म्हणत होतं!

डॉक्टर म्हणाल्या,

"हे बघ, तुझं बाळ तुला हाय म्हणतंय."

त्या लहानशा हातांनी दिलेली सलामती... आणि बाळाच्या हृदयाचे स्पष्ट ऐकू येणारे ठोके...

तो क्षण जणू काळ थांबवून ठेवतो.

रूमबाहेर येताच मी नवऱ्याला सांगितलं,

"बाळाच्या छोट्या हृदयाचे ठोके ऐकू येत होते... हात हलवत होते... आपल्याला हाय केलं!"

आणि त्या क्षणी आमच्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहू लागले —

एकमेकांकडे बघत फक्त एवढंच म्हणालो,

"आपलं बाळ... खरंच आपल्यात आलंय."

✍🏻 वसुधा इंगळे.

तीर्थाचा पहिला प्रवास

 **तीर्थाचा पहिला प्रवास**

तीर्थाला जेव्हा पहिल्यांदा फिरण्यासाठी घराबाहेर घेऊन जायचं ठरवलं, तेव्हा “कुठे नेऊ?” हा प्रश्न आमच्या दोघांच्या मनात आला. पावसाळा सुरूच होता. फार लांब जायलाही नको, कारण ती अजून खूप लहान आहे. तिला त्रास होऊ नये, उलट तिला प्रसन्न वाटेल असं शांत, हवेशीर आणि सकारात्मक वातावरण असावं, हे आमचं प्रमुख उद्दिष्ट होतं.

पाऊस मात्र थांबायचं नाव घेत नव्हता. एक दिवस गेला, दुसरा गेला… शेवटी आम्ही ठरवलं – तीर्थाला बुद्धविहारात घेऊन जाऊ.

हे ठिकाण निवडण्यामागे एक खास कारण होतं – तीर्था वैशाख महिन्यात झाली होती आणि जेव्हा ती हॉस्पिटलमधून आली, तो दिवस होता बुद्धपौर्णिमेचा!

आम्ही बुद्धविहारात गेलो. तीर्थाला भंतेजींचा आशीर्वाद मिळाला. विशेष म्हणजे ती एकदाही रडली नाही – ती आमच्या बरोबर पूर्ण वेळ शांत होती, हसत होती. हे तिचं आमच्यासोबतचं पहिलं सहप्रवासिकपण आमच्यासाठी फारच खास होतं.

भंतेजी म्हणाले, “आज विहारात एक बाल उपासिका आली आहे. ती आपल्या आई- वडिलां प्रमाणेच तेजस्वी आणि हुशार आहे.”

आणि अशा प्रकारे तीर्था चा मम्मा आणि डॅडा सोबतचा पहिला गोड प्रवास खास आठवण बनून गेला.

✍🏻वसुधा इंगळे.

लोकल ट्रेनचा प्रवास

 लोकल ट्रेनचा प्रवास

कालचीच गोष्ट आहे. पनवेल वरून ठाणे ट्रेन पकडायची होती, ट्रेन निघायचा टाईम झाल्यामुळे मी महिलांच्या डब्या पर्यंत जाण्याचे कष्ट नाही घेतले. जनरल डब्यामध्ये घेतलं चडून. दुपारची वेळ असल्याकारणाने ट्रेन बऱ्यापैकी प्रवाशांनी भरलेली नव्हती. मी खिडकीजवळ बसलेली. समोर उजवीकडे पंचवीशीच्या आसपास आयुचं एक प्रेमी युगल बसलेलं. प्रेमात आकंठ बुडालेलं.. ते त्यांच्याच दुनियेत होते. त्यांचे एकमेकांबरोबरचे लाडिक चाळे,तिचं लाजून हसणं; त्याचं तिला चिडवणं हे सगळे प्रकार अगदी व्यवस्थित नियमाप्रमाणे चाललेले. त्यांतच माझ्या धर्मपती चा फोन आला त्यांना सारांश मध्ये काय प्रकार चालू आहे ते सांगितले. "बघा किती प्रेम आहे दोघांचं एकमेकांवर.तो कसं कौतुक आणि लाड करतोय बघा तिचे..! नाहीतर तूम्ही.. तुमंच तर काही प्रेमच नाही माझ्यावर.." अस म्हणत मी फोन ठेवनारच होती. तेवढ्यात पतीदेव म्हणाले झोप आता, त्याच त्यांना करू दे काही पन, मी म्हटलं लग्नाआधी तरी तूम्ही असे कोणते  रोमिओ किंवा मजनू होता. एक नंबरचे लाजरे होते. तो बघा जगाची पर्वा न करता तिचे कसे लाड करतोय. तिचं कौतुक करतोय. तर मला म्हणाले अग तुझ्यावर असं सार्वजनिक ठिकाणी प्रेम करत बसायला लागू नये म्हणून तर तुला लग्न करून घरी आणलं..आणि राहिली त्या  दोघांची गोष्ट तर त्या मुलाकडे मी लिहून देतो की त्याने फस्ट क्लास लोकल ट्रेनचं काय..? सेकंड क्लासच देखील तिकीट काढलेलं नसणार."

लोकल ट्रेनमध्ये टीसी सर्रास येऱ्याझाऱ्या घालताना दिसतात. तीन चार स्टेशन सोडल्यानंतर शेवटी टीसी उभा राहिला. टीसी आणि पोलीस पेशातले चेहरे मोहरे ओळखण्यात पारंगत असतात म्हणे..! तर मग तेथे असणाऱ्या टीसी ने त्याला अवगत असलेल्या विद्येच्या जोरावर काही मोजक्या जणांकडेच तिकीट दाखवण्यासाठी विचारले आणि ज्यात त्या जोडप्याचा देखील लकी ड्रॉ लागला. प्रथम त्या मुलाने स्वतःची बॅग चाचपडत पाहिली..मग स्वतःचे पाकीट चाचपडले. नंतर मग त्याने टीसीला सांगितलं की माझ्या मोबाईल मध्ये तिकीट आहे म्हणे ..इथे रेंज मिळत नसल्यामुळे मी तुम्हाला थोड्या वेळाने दाखवतो. त्या टीसीने त्या युवतीला देखील विचारले पण तिच्या चेहऱ्यावरचे अविर्भाव हे दीपिका पदुकोणच्या 'मै हू ही नही इस दुनिया की ..' गाण्याप्रमाणे निर्विकार होते.

त्या युवकाचा चाललेला टाईमपास हा आजूबाजूचे सगळे प्रवासी आता चार-पाच स्टेशन तरी आता मजा बघण्यात जाईल ह्या आशाने पाहू लागले. त्या मुलाचा अभिनय मात्र एखाद्या नवख्या अभिनेत्याप्रमाणे स्पष्ट दिसून येत होता.तोपर्यंत टीसी थोडं पुढे जाऊन इतर जणांचे तिकीट तपासू लागला. दोन एक मिनिटातच पुढील स्टेशन आले. आणि तो युवक प्रकाश वेगाने उठून पळून गेला. अक्षरश: शक्तिमान सारखा. आता त्या भोळ्या  प्रेयसीच्या बाजूला फक्त खेळती हवा होती. काही वेळापूर्वी त्याने तिच्याशी घेतलेल्या आणाभाका त्याच हवेत विरल्या होत्या. तिच्या भावनांशी खेळणारा तो पसार झाला होता. मला हसू आवरेना. 

तर तिच्या प्रियकराने प्रकाश वेगाने पळ काढून पोबारा केला होता.आजूबाजूला असणारे आम्ही सर्वजण तो प्रकार पाहून थक्क झालो होतो. सगळ्यांच्या नजरा त्या मुलीकडे वळल्या.आजूबाजूला असणाऱ्या प्रवाशांना अचानक त्या मुलीसाठी वाईट वाटू लागले.(जास्त करून पुरुषांना..)गळाला लागलेला मासा असा अनपेक्षित सुटल्यामुळे टीसी देखील चक्रावून गेला होता.पुढच्या स्टेशनला ती मुलगी देखील पळायच्या अगोदर त्याने तिच्याकडे मोर्चा वळवला.  त्या टीसीने त्या मुलीवर प्रश्नांची सरबत्ती केली. "कुठून चढलेलात मॅडम? फाईन भरावा लागेल आता आणि तुम्हाला जर त्याची तक्रार करायची असेल तर ती देखील तुम्ही करू शकता.." त्या मुलीने  कोरड्या पडलेल्या कंठातून लघुस्वरात ती कुठून चढलेली वगैरे तत्सम गोष्टी टीसीला सांगितल्या.

टीसीने त्या मुलाची आणि तिची दोघांच्याही दंडाची रक्कम एकत्र करून त्या मुलीस सांगितली. जी होती सातशे रुपये. ती रक्कम ऐकताच मुलीचे डोळे पाणावले आणि ती हमसून हमसून रडू लागली. खरंतर मला तिच्या त्या प्रियकरापेक्षा त्या टीसीचाच जास्त राग येत होता. वास्तविकता जर मी टीसी असते तर तिच्यासारख्या देखण्या आणि गोंडस मुलीकडून एक रुपयाही घेतला नसता. फक्त तिला एकच मोलाचा सल्ला दिला असता की यापुढे अशा पळकुट्या,पादऱ्या फुसक्या मुलांना बॉयफ्रेंड बनवू नकोस.  

तर मग दंडाची ती रक्कम ऐकून एखाद्या कोणत्याही सामान्य स्त्रीप्रमाणे तिने काढलेल्या अश्रूंचे शस्त्र पाहून टीसी देखील नरमला आणि म्हणाला. " मॅडम तीनशे पन्नास रुपये द्या..! निदान तुमचा दंड तरी मला वसूल करावाच लागेल. असं म्हणत तो त्याच्या हातात असलेल्या पावतीवर दंडाच्या रकमेचे आकडे गिरवू लागला.आश्चर्य असं की त्या मुलीकडे तेवढे पैसे देखील नव्हते. तिने टीसीला मी Gpay केलं तर चालेल का विचारले. टीसी निक्षून नाही म्हणाला. मॅडम केवळ कॅश द्यावी लागेल.बघा इथे कोणाला विचारून. ती आजूबाजूला पाहू लागली. बाजूला बसलेल्या दोन पुरुषांना आणि एका स्त्रीला तिने मी Gpay करते, तुम्ही मला कॅश द्याल का अशी विनंती देखील केली;पण त्यांनी नाही म्हणून माना खिडकीच्या दिशेने वळवल्या.

इतक्यात ती माझ्यासमोर आली. तिने मला देखील विनंती केली. मी ठीक आहे म्हणाले, ती नम्र स्वरात तुमचा नंबर द्या. मी आता लगेच तुम्हाला Gpay करते म्हणाली. एक आज्ञाधारक सुजाण नागरिकाप्रमाणे मी तिला मदत करण्यास तयार झाले. 

इतक्यात पुढील स्टेशन ठाणे ..अगला स्टेशन ठाणे ..नेक्स्ट स्टेशन ठाणे अशी अनाउन्समेंट होऊ लागली आणि मी त्या युद्धातून तथा ट्रेन मधून काढता पाय घेतला.

✍️वसुधा इंगळे