Tuesday, December 30, 2025

३० डिसेंबर २०२५ प्रश्नोत्तरे

 " ब" अक्षराने सुरू होणारे शब्द


प्रस्तावना

अक्षरानुसार शब्द ओळखणे आणि त्यांचा उपयोग समजणे ही भाषेतील महत्त्वाची कौशल्ये आहेत. “ब” अक्षराने सुरू होणारे शब्द विद्यार्थ्यांना भौगोलिक, ऐतिहासिक, आर्थिक आणि दैनंदिन जीवनाशी संबंधित माहिती सहज शिकवतात. प्रस्तुत प्रश्नसंचात बेट, बहिर्जी, बचत, बक्षीस, बुरूज अशा विविध क्षेत्रांशी संबंधित शब्दांचा समावेश केला आहे, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते आणि त्यांच्या निरीक्षणशक्तीला चालना मिळते.


१.जमिनीचा असा भाग जो चारही बाजूंनी पाण्याने वेढलेला असतो?

बेट (Island)



२.छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या गुप्तहेर खात्याचे प्रमुख कोण होते?

बहिर्जी (बहिर्जी नाईक).



३.एखाद्या देशाने दुसऱ्या देशाच्या व्यापारावर किंवा व्यवहारावर घातलेली बंदी?

बहिष्कार 



५.जुन्या काळी किल्ल्याच्या भिंतीवर बांधलेला तो भाग जिथून शत्रूवर तोफा डागल्या जात?

 बुरूज 



६.शाळेत एखाद्या स्पर्धेत प्रथम क्रमांक आल्यावर जे गौरव म्हणून दिले जाते, त्याला काय म्हणतात?

बक्षीस



७.भविष्यातील गरजांसाठी आपण जे पैसे खर्च न करता बाजूला साठवून ठेवतो, त्याला काय म्हणतात?

बचत



८.चहा पिताना कप गरम लागू नये म्हणून कपाच्या खाली काय ठेवले जाते?

बशी


९.आपण आपले पैसे सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि आर्थिक व्यवहार करण्यासाठी कोणत्या ठिकाणी जातो?

बँक



१०.स्वयंपाकघरात लोणचे, साखर किंवा इतर वस्तू साठवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या काचेच्या किंवा प्लास्टिकच्या पात्राला काय म्हणतात?

बरणी



१०.लहान मुलांना खेळायला आवडणारी गोल वस्तू?

बॉल 


निष्कर्ष

या प्रश्नसंचामुळे विद्यार्थ्यांना “ब” अक्षराने सुरू होणाऱ्या विविध शब्दांची ओळख झाली. इतिहास, आर्थिक व्यवहार, स्वयंपाकघरातील वस्तू आणि भूगोल याबाबतची माहिती सहजपणे मिळाली. अशा प्रकारच्या अक्षरनिहाय प्रश्नमंजुषा भाषेचा अभ्यास अधिक रंजक व उपयुक्त बनवतात, तसेच विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास व शब्दसंपत्ती यांचा विकास करतात.

✍🏻वसुधा इंगळे.




" ब" अक्षराने सुरू होणारे शब्द (३०डिसेंबर)

अचूक उत्तर देणारे 

१.सागर जाधव

२.स्वाती रंधे 

३.स्वाती पाटेकर 

४.तनुश्री बोदडे 

५.निकिता गावडे 

६.राजेश्री भोसले 

७.सविता चौगुले 

८.संगीता शिंदे 

९.शारदा सासणे 

१०.प्रिया महाडिक 

११.हर्षाली चव्हाण

डिसेंबर

 डिसेंबर


प्रस्तावना

डिसेंबर हा वर्षाचा शेवटचा महिना असून तो फक्त काळाचा मापक नाही, तर विचार करण्याची आणि आत्मपरीक्षण करण्याची संधी देखील आहे. हा महिना आपल्याला वर्षभर घडलेल्या घटनांकडे, मिळालेल्या अनुभवांकडे व आपल्या चुका आणि यशांकडे मागे वळून पाहायला लावतो. त्यातून आपल्याला शिकण्याची संधी मिळते आणि आपण आपले ध्येय, निर्णय आणि जीवनातील मूल्यांचा आढावा घेऊ शकतो.



वर्ष संपत आलं की डिसेंबर एखाद्या पुस्तकाच्या शेवटच्या पानासारखा वाटतो. ते पान न वाचताच पुस्तक बंद करता येत नाही, कारण त्यातच संपूर्ण वर्षाचा सारांश दडलेला असतो—काय घडलं, काय सुटलं, काय हरवलं आणि काय उमगलं.

डिसेंबर आपल्याला थांबवतो, क्षणभर मागे वळून पाहायला लावतो. आपण काय शिकलो, कशाला घट्ट धरून ठेवलं आणि कशाला शांतपणे सोडून दिलं, याचे प्रश्न विचारतो.

हा महिना बदल घडवत नाही; पण समज वाढवतो. आणि कधी कधी ही समजच सगळ्यात मोठा बदल ठरते.

म्हणूनच शेवटचं पान समजून घ्यायचं असतं, जपून ठेवायचं असतं—

एका नव्या पुस्तकाची सुरुवात करण्याआधी.


निष्कर्ष

डिसेंबर आपल्याला थांबून विचार करण्याची आणि समज वाढवण्याची प्रेरणा देतो. वर्षभरच्या अनुभवांचे सारांश घेतल्यावर आपण काय धारण करणार, काय सोडणार आणि काय सुधारायचे, हे ठरवू शकतो. हा महिना बदल घडवत नाही, पण विचार आणि समज यांचा बदल घडवतो, जे पुढील वर्षासाठी नवीन सुरुवात करण्यास साहाय्य करतो. त्यामुळे डिसेंबर हा फक्त शेवट नाही, तर नवीन सुरुवातीची तयारी करण्याचा काळ आहे.


✍🏻वसुधा इंगळे.

Monday, December 29, 2025

२९ डिसेंबर २०२५ प्रश्नोत्तरे

 "फ" अक्षराने सुरू होणारे शब्द 


प्रस्तावना

अक्षरानुसार शब्द ओळखणे ही भाषा शिकण्याची एक मजेदार आणि उपयोगी पद्धत आहे. “फ” अक्षराने सुरू होणारे शब्द दैनंदिन जीवनातील, खेळ, अन्नपदार्थ, शारीरिक ज्ञान आणि परंपरेशी निगडित आहेत. प्रस्तुत प्रश्नसंचाद्वारे विद्यार्थ्यांना फळे, फुफ्फुस, फोडणी, फुटबॉल अशा विविध शब्दांची माहिती मिळते, ज्यामुळे त्यांची शब्दसंपत्ती वाढते आणि निरीक्षणशक्ती सुधारते.


१.झाडाच्या कोणत्या भागापासून आपल्याला बी मिळते आणि जो भाग आपण खातो?

 फळ


२.सापाने जेव्हा आपला गळा मोठा केलेला असतो, तेव्हा त्याला काय म्हणतात?

 फणा


३.आपण श्वास घेतो तेव्हा हवा शरीराच्या कोणत्या भागात जाते? (Lungs)

 फुफ्फुस


४.शेतामध्ये कीटकनाशकं साठी केली जाते?

फवारणी


५.लग्नामध्ये परंपरे नुसार डोक्याला घालतात?

फेटे


६.कंगव्याच्या जोडीला थोडी छोट्या आकाराची?

फनी


७.जेवण बनवताना सुरवातीला डाळी ला किंवा आमटीला देतात?

फोडणी


८.या खेळा मध्ये खेळाडू हाताने नाही तर पायाने चेंडू गोलात टाकतो?

फुटबॉल


९.एक असा चित्रपट ज्यामध्ये काळया चिमणीचा शोध घेतला जातो?

फॅन्ड्री


१०.यात हवा भारतात आणि तोंडाने फुगवतात?

फुगा


निष्कर्ष

या प्रश्नसंचातून विद्यार्थ्यांना “फ” अक्षराने सुरू होणाऱ्या शब्दांची ओळख सहज झाली. जीवनातील विविध क्षेत्राशी संबंधित शब्द शिकल्यामुळे भाषेवरील आत्मविश्वास वाढतो, तसेच दैनंदिन अनुभवांची समज सुधारते. अशा प्रकारच्या अक्षरनिहाय प्रश्नमंजुषा भाषा शिक्षण अधिक रंजक, प्रभावी आणि उपयोगी बनवतात.


✍🏻वसुधा इंगळे.



 



 "फ" अक्षराने सुरू होणारे शब्द ( २९ डिसेंबर)

अचूक उत्तर देणारे

१.प्रिया मोरे

२.इंद्रजीत मोरे 

३.प्रिया महाडिक 

४.आरती सोनावणे 

५.वर्षा घेटे 

६.स्वप्नाली राऊळ

७.शारदा सासणे

८.प्रगती धनवटे 

९.कविता पाटील

१०.स्वाती पाटेकर

११.राजेश्री भोसले

१२.सविता चौगुले

१३.निकिता गावडे

१४.संगीता शिंदे

१५.स्वाती रंधे

१६.हर्षाली चव्हाण 

१७.स्नेहल दुर्गे

Sunday, December 28, 2025

२८डिसेंबर २०२५ प्रश्नोत्तरे

 "भ" अक्षराने सुरू होणारे शब्द


प्रस्तावना

भाषा शिकण्याच्या प्रक्रियेत अक्षरानिहाय शब्दांची ओळख खूप महत्त्वाची आहे. “भ” अक्षराने सुरू होणारे शब्द विद्यार्थ्यांना दैनंदिन जीवनातील, ऐतिहासिक, भौगोलिक, धार्मिक आणि सामाजिक क्षेत्राशी संबंधित माहिती देतात. प्रस्तुत प्रश्नसंचात भरीत, भवानी, भूकंप, भूजल, भविष्य, भजन, भ्रष्टाचार विरोधी विभाग, भ्रम, भव्यता आणि भाषा अशा विविध क्षेत्रांतील शब्दांचा समावेश केला आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांची शब्दसंपत्ती वाढते, विचारशक्ती विकसित होते आणि निरीक्षण क्षमतेला चालना मिळते.

१.वांग्याला भाजून जो चविष्ट पदार्थ बनवला जातो, त्याला काय म्हणतात?

भरीत (वांग्याचे भरीत).


२.शिवाजी महाराजांच्या तलवारीचे नाव काय होते?

भवानी (भवानी तलवार).



३.पृथ्वीचा पृष्ठभाग हादरण्याच्या नैसर्गिक घटनेला काय म्हणतात?

भूकंप (Earthquake)


४.जमिनीखाली असलेल्या पाण्याच्या साठ्याला काय म्हणतात?

भूजल (Groundwater)


५.एखाद्या वस्तूचे किंवा व्यक्तीचे नशिबात काय लिहिलेले आहे, याला काय म्हणतात?

भविष्य (Future)



६.देवाला किंवा संतांना आळवण्यासाठी गायल्या जाणाऱ्या गाण्यांना काय म्हणतात?

भजन


७.भ्रष्टाचार रोखण्यासाठी काम करणाऱ्या सरकारी विभागाला (ACB) मराठीत काय म्हणतात?

भ्रष्टाचार विरोधी विभाग.


८.मनात निर्माण झालेला संशय किंवा चुकीची समजूत म्हणजे काय?

भ्रम (Confusion)


९.एखाद्या गोष्टीचा खूप मोठा विस्तार किंवा तिचे भव्य स्वरूप?

भव्यता


१०आपल्या बोलण्याच्या किंवा लिहिण्याच्या माध्यमाला काय म्हणतात? (उदा. मराठी, हिंदी, इंग्रजी)

भाषा


निष्कर्ष

या प्रश्नसंचाद्वारे विद्यार्थ्यांना “भ” अक्षराने सुरू होणाऱ्या शब्दांची ओळख सहज झाली. विविध क्षेत्राशी संबंधित शब्द शिकल्यामुळे त्यांचे ज्ञान वाचक, ऐकणारा आणि विचार करणारा म्हणून विस्तृत होते. अशा प्रकारच्या अक्षरनिहाय प्रश्नमंजुषा भाषा शिक्षण अधिक रंजक, उपयुक्त आणि प्रभावी बनवतात, तसेच विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास आणि शब्दसंपत्ती यांचा विकास करतात.


✍🏻 वसुधा इंगळे.


"भ" अक्षराने सुरू होणारे शब्द (२८ डिसेंबर)

अचूक उत्तर देणारे:

१.वर्षा घेटे 

२.इंद्रजीत मोरे 

३.राजेश्री भोसले 

४.प्रिया मोरे

५.हर्षाली चव्हाण 

६.सविता चौगुले 

७.शारदा सासणे

८.निकिता गावडे

९.स्वाती रंधे

१०.प्रिया महाडिक 

११.स्वाती पाटेकर

१२.संगीत शिंदे

१३.स्वप्नाली राऊळ

१४.कविता पाटील

१५.स्नेहल दुर्गे

एक छोटासा प्रवास… श्रद्धेपर्यंत

 

एक छोटासा प्रवास… श्रद्धेपर्यंत 🌼

काही प्रवास नकाशावर आखलेले नसतात…ते मनात घडतात, भावनांतून जन्म घेतात आणि श्रद्धेपर्यंत पोहोचतात.

लहान बाळाला घेऊन पहिल्यांदाच ट्रेनने प्रवास करण्याचा विचार आला, तेव्हा आनंदापेक्षा भीतीच जास्त होती. गर्दी, गोंगाट, नवीन चेहरे—हे सगळं तिच्या लहानशा मनाला कसं झेपेल, याचीच काळजी होती. पण कधी कधी मनातल्या शंका बाजूला ठेवून फक्त विश्वासावर पाऊल टाकायचं असतं.

हा ब्लॉग अशाच एका छोट्याशा प्रवासाची कथा आहे—

आईच्या मनातल्या श्रद्धेची, बाळाच्या निरागसतेची,आणि दादर चैत्यभूमीच्या शांततेची.





एक छोटासा प्रवास… श्रद्धेपर्यंत 🌼

आम्हाला आमच्या लहानशा मुलीला घेऊन ट्रेनने प्रवास करायचा होता. पण प्रवासापेक्षा जास्त गोंधळ मनात होता.

गर्दी बघून ती रडेल का?

ट्रेनमध्ये बसल्यावर अस्वस्थ होईल का?

प्रवास अर्धवट सोडावा लागेल का?

कारण ती अजून खूपच लहान आहे. नवीन चेहेरे, नवीन जागा दिसल्या की लगेच रडते. आजवर तिने मला एकही दिवस माहेरी थांबू दिल नाही—तो विषय वेगळा, पण तिच्या स्वभावाची ओळख देणारा नक्कीच.

माझ्या प्रेग्नन्सीच्या सातव्या महिन्यातली एक आठवण मात्र कायम मनात कोरली गेली आहे. सोनोग्राफी करताना स्क्रीनवर बाळाने हाताची 👌🏻 अशी मुद्रा केली होती—अगदी तथागत गौतम बुद्धांच्या मुद्रेसारखी. तो क्षण पाहून आम्ही दोघेही काही क्षण स्तब्ध झालो होतो.

त्याच काळात माहेरी झालेल्या गर्भमंगल संस्कार विधीत, मी डोळे बंद करून हात जोडले होते. त्या वेळी मला एक विलक्षण भास झाला—जणू माझं बाळ माझ्या मांडीवर बसून शांतपणे हात जोडून 🙏🏻बसलं आहे.

या दोन प्रसंगांनी मनात एक हळुवार भावना रुजली—हे बाळ कधीतरी मला पॅगोडा किंवा दादर चैत्यभूमीपर्यंत नक्की घेऊन जाईल.

ती खूप लहान असल्यामुळे हा विचार मी नेहमी मनातच ठेवला. पण अचानक एक दिवस वाटलं—जाऊया. रडली तर तिथूनच परत येऊ. श्रद्धेला वेळेची अट नसते.

आज तीर्था साडेसात महिन्यांची आहे. ती आता स्वतः बसते, पालथी पडते, खेळताना रांगते. आणि जेव्हा एका कुशीवर विसावते, तेव्हा तिची ती मुद्रा मला नेहमी तथागत गौतम बुद्धांच्या महापरिनिर्वाणाची आठवण करून देते.

मग ठरवलं—आज तीर्थाला दादर चैत्यभूमीला घेऊन जायचंच.

ट्रेनमध्ये ती आधी शांत होती. नंतर आजूबाजूचं सगळं कुतूहलाने पाहत होती. नवीन दृश्यं, नवीन आवाज… जणू सगळं काही ती मनापासून स्वीकारत होती.

चैत्यभूमीला पोहोचताच तीर्था गाढ झोपली.

आम्ही दोघांनी शांतपणे दर्शन घेतलं. थोडी गर्दी होती, पण मनात मात्र विलक्षण शांतता, आणि सकारात्मक ऊर्जा होती. दर्शन घेऊन बाहेर आलो, थोडा वेळ थांबलो… पण तीर्था काही उठेना. शेवटी ठरवलं—आता निघूया. एखादं पुस्तक पाहू, आवडलं तर घेऊ आणि परत जाऊ.

पण ज्या साठी आलो होतो, जिच्या साठी आलो होतो, तो क्षण अपूर्ण कसा राहील?

तीर्था जागी झाली.

मग आम्ही पुन्हा आत गेलो. तिला थोडं निवांत होऊ दिलं, खाऊ घातला. आजूबाजूच्या मुलांकडे पाहून तिच्या चेहऱ्यावर हसू उमटलं. तिचा मूड खुलला… आणि आमचं मनही.

दर्शनासाठी रांगेत उभे राहिलो.

आत गेल्यावर जेव्हा तिला खाली बसवलं, तेव्हा तीर्था गुडघ्यांवर येऊन स्थिर झाली—जणू तिच्या लहानशा देहबोलीतून नतमस्तक होण्याची भावना व्यक्त होत होती.

आम्ही तीन वेळा पंचांग प्रणाम करत असतानाही ती तशीच होती…

जणू तीही त्या शांततेला वंदन करत होती.

तो क्षण पाहून आम्ही दोघेही शब्दावाचून भरून आलो.

तीर्थाच्या हातून भंतेना दान दिलं.

काही आठवणी कॅमेऱ्यात कैद केल्या.

आणि मनात खोल, निर्मळ समाधान घेऊन परतीच्या प्रवासाला सुरुवात केली.

काही प्रवास अंतराचे नसतात…

ते श्रद्धेचे असतात, भावनांचे असतात, आणि अंतर्मनाला स्पर्श करणारे असतात.

हा प्रवास एक लहान पावलांचा, पण फार खोलवर जाणारा. 🙏🌼


आज मागे वळून पाहिलं, तर जाणवतं—हा फक्त एक प्रवास नव्हता.

तो सकारात्मक ऊर्जेचा होता.

विश्वासाचा होता.

आणि आई–वडील आणि मुलीच्या नात्यात आणखी एक सुंदर धागा गुंफणारा होता.

तीर्थाला काही कळत नव्हतं…

पण तरीही तिच्या लहानशा हालचालींमधून, तिच्या शांततेतून, त्या जागेचा आदर व्यक्त होत होता.

आणि ते पाहताना आमचं मन नकळत नतमस्तक झालं.

कधी कधी देव, धम्म किंवा श्रद्धा मोठ्या शब्दांत नाही तर अशा छोट्या क्षणांत भेटते—

बाळाच्या झोपेत,

त्याच्या हसण्यात,

आणि आपल्या मनात उमटणाऱ्या शांततेत.

हा प्रवास आम्हाला हेच शिकवून गेला—

जेव्हा भावना खरी असते,

तेव्हा वय, वेळ किंवा परिस्थिती कधीच अडथळा ठरत नाही.


✍🏻वसुधा इंगळे.












निकाल

  निकाल हल्लीचे दहावीचे निकाल पाहिल्यावर हसावं की रडावं, तेच कळेना झालं आहे. कारण.. चाळीस, पन्नास टक्क्यावाला विद्यार्थी आता शोधून सुद्धा सा...